..ความรู้ด้านตราสารหนี้
กระบวนการออกและเสนอขาย
รู้จักการลงทุนในตราสารหนี้
ผลตอบแทนจากการลงทุน
ความเสี่ยงของการลงทุนในตราสารหนี้
การคำนวณราคาตราสารหนี้
ความสัมพันธ์ระหว่างราคาและอัตราผลตอบแทน
เครื่องมือพื้นฐานในการลงทุน
สถาบันที่เกี่ยวข้องในตลาดตราสารหนี้

 

 
ปูพื้นฐานก่อนเข้าสู่การคำนวณราคา
 
            เมื่อเราเข้าใจหลักการโดยเปรียบเทียบระหว่างเงินฝากธนาคารซึ่งเป็นที่คุ้นเคยของประชาชนทั่วไปอยู่แล้ว กับการลงทุนในตราสารหนี้ ซึ่งสิ่งหนึ่งที่ได้เหมือนกันก็คือ ดอกเบี้ย และเป็นสิ่งที่ยืนยันในหลักการเรื่องค่าเงินตามเวลาได้เป็นอย่างดี บทนี้เราจะขยับขยายเข้าไปใกล้ตลาดตราสารหนี้มากขึ้น แต่ก่อนจะไปถึงตรงนั้นผู้เขียนอยากปูพื้นฐานให้ผู้ที่ยังไม่เข้าใจหลักการทางการเงินเรื่อง Present Value และ Future Value ได้เข้าใจไปพร้อมๆกันก่อนซักเล็กน้อย
              ว่ากันไปแล้ว ถ้าให้พูดกันตามภาษาชาวบ้าน ตราสารหนี้หรือหุ้นกู้นั้นก็เป็นเอกสารสัญญาเงินกู้นั่นเอง โดยผู้ออกหุ้นกู้ คือ ลูกหนี้ และผู้ซื้อหุ้นกู้มีสถานะเหมือนเจ้าหนี้ เพียงแต่ว่าตราสารหนี้ หรือหุ้นกู้ในตลาดนั้นสามารถนำมาซื้อขายเปลี่ยนมือ และมีตลาดรองรับ เมื่อตราสารหนี้สามารถนำมาซื้อขายได้ เปรียบเสมือนเป็นสินค้าตัวหนึ่ง ดังนั้นจึงต้องมีการคำนวณราคาที่เหมาะสมของตราสารนั้น
 
ปัจจัยที่มีผลต่อราคาตราสารหนี้ประกอบด้วย 3 ปัจจัย ได้แก่
1. กระแสเงินสดที่ตราสารหนี้จ่าย ประกอบไปด้วยดอกเบี้ยหรือคูปอง และเงินต้นหรือราคาที่ตราไว้ หรือมูลค่าที่ตราไว้
2. เวลาที่ตราสารหนี้จ่ายกระแสเงิน ซึ่งได้แก่ วันที่ออกหรือวันที่กำหนดจะชำระดอกเบี้ย และวันครบกำหนดไถ่คืนหุ้นกู้ ซึ่งจะพิจารณาระยะเวลาจากวันปัจจุบันไปจนถึงวันครบกำหนดจ่ายกระแสเงินของตราสารหนี้ ซึ่งข้อมูลระยะเวลานี้มีความสำคัญต่อการคำนวณราคาเนื่องจากมีผลกระทบต่อมูลค่าเงินตามเวลา
3. อัตราคิดลด ซึ่งจะปรับตัวขึ้นลงเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับการปรับตัวของอัตราดอกเบี้ยในตลาด โดยอัตราคิดลดสามารถตีความได้สองความหมายด้วยกันคือ ความหมายแรก เป็นเพียงอัตราที่ใช้คิดลดดอกเบี้ยและราคาที่ตราไว้ซึ่งตราสารหนี้สัญญาจะจ่ายให้ในอนาคต เพื่อนำมาคำนวณเป็นมูลค่าปัจจุบัน ส่วนความหมายที่สองเป็นการตีความหมายว่าคืออัตราผลตอบแทนจากการลงทุนในตราสารหนี้ โดยมีต้นทุนของการลงทุนเท่ากับราคาของตราสาร เพื่อให้ได้รับกระแสเงินในอนาคตตามข้อ 2
              หลังจากที่เราได้เข้าใจถึงความสำคัญที่ต้องมีการคำนวณราคาตราสารหนี้แล้ว เรามาเริ่มกันที่พื้นฐานของการคำนวณราคาตราสารหนี้ คือ เรื่องค่าเงินตามเวลา ซึ่งถ้าใครมีความสนใจอยากอ่านเพิ่มเติมก็สามารถหาอ่านได้จากหนังสือทางการเงิน เช่น การบริหารการเงิน การเงินเบื้องต้น หรือหลักการลงทุน เป็นต้น
ทำไมเราจึงต้องศึกษาค่าเงินตามเวลา
              คำว่าค่าเงินตามเวลาเกิดขึ้นเนื่องจากเงินที่ได้รับในวันนี้ กับเงินที่ได้รับในอนาคตนั้นมีค่าไม่เท่ากัน ซึ่งสาเหตุก็เพราะ ถ้าเราได้เงินในวันนี้ เราย่อมพอใจกว่าได้เงินจำนวนที่เท่ากันในอนาคต หรือถ้าจะให้คิดแบบเป็นผลตอบแทนก็คือ การที่เราได้เงินวันนี้ เราสามารถนำเงินจำนวนดังกล่าวไปฝากธนาคาร และได้รับเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยคืนในอนาคต ด้วยเหตุนี้เงินจึงมีค่าตามเวลา โดยเงินในปัจจุบันมีค่ามากกว่าในอนาคต เพราะเราสามารถนำเงินดังกล่าวไปหาดอกผลให้เพิ่มพูนได้ ถึงจุดนี้เราจะเริ่มคุยกันไปทีละเรื่อง เริ่มจะมีศัพท์ทางการเงินเข้ามาบ้าง แต่ถ้าเราเข้าใจพื้นฐานแล้ว ศัพท์เหล่านี้ก็เป็นเพียงชื่อเรียกเท่านั้นเอง
มูลค่าในอนาคต (Future Value)
มูลค่าในปัจจุบัน (Present Value)
 
คำนวณราคาตราสารหนี้…ง่ายกว่าที่คิด
 
สงวนลิขสิทธิ์ ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537
สมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย พ.ศ. 2546